آیین نامه جدید تحریر دفاتر قانونی ۱۴۰۴

لینک دانلود آیین نامه: اصلاحیه_جدید_آیین_نامه_تحریر_دفاتر

آیین نامه جدید تحریر دفاتر قانونی

آیین نامه مربوط به نوع دفاتر، اسناد و مدارک و روشهای نگهداری و نمونه اظهارنامه مالیاتی و نحوه ارائه برای رسیدگی و تشخیص درآمد مشمول مالیات موضوع ماده ۹۵ قانون مالیاتهای مستقیم

فصل اول – تعاریف

ماده ۱- در این آیین نامه اصطلاحات زیر در معانی مشروح ذیل، به کار می روند:

سازمان: سازمان امور مالیاتی کشور.

قانون: قانون مالیات های مستقیم مصوب سال ۱۳۶۶ واصلاحیه های بعدی آن.

دفتر روزنامه: دفتر روزنامه دفتری است که کلیه معاملات و رویدادهای مالی و محاسباتی با رعایت اصول و ضوابط مربوط به تنظیم دفاتر تجاری موضوع قانون تجارت، اصول و ضوابط و استانداردهای حسابداری ، در آن ثبت می گردد. دفتر مذکور می تواند بصورت دستی یا الکترونیکی (ماشینی – مکانیزه) باشد.

دفتر کل: دفتری است که عملیات ثبت شده در دفتر یا دفاتر روزنامه بر حسب سر فصل یا کد گذاری حساب ها در صفحات مخصوص آن ثبت می شود به ترتیبی که تنظیم صورت های مالی لازم از آن امکان پذیر باشد. دفتر مذکور می تواند بصورت دستی یا الکترونیکی (ماشینی – مکانیزه) باشد.

سایردفاتر: دفاتری که که به استناد مقرارت قانونی مربوط از جمله قانون محاسبات عمومی و قانون شهرداری ها به عنوان دفاتر مورد استفاده قرار می گیرند.

دفائر الكترونيكى (ماشينى – مكانيزه):  اطلاعاتى كه با شماره كد رهكيرى دريافتى از سازمان ثبت اسناد واملاك كشور در سامانه دفاتر تجارى الكترونيكى ثبت مى شود.

سامانه دفاتر تجارى الكترونيكى: سامانه اى است كه به منظور فراهم ساختن بستر ثبت اطلاعات دفاتر الكترونيكى توسط سازمان راه اندازى شده و من بعد تكميل و به روز مى گردد.

اظهارنامه مالیاتی: اظهارنامه مالیاتی فرمی است به منظور اظهار در آمدها، هزینه ها، دارایی ها، بدهیها ، سرمایه، معافیت ها، در آمد مشمول مالیات، مالیات، بخشودگی مالیاتی و همچنین اطلاعات هویتی و مکانی حسب مورد که برای صاحبان مشاغل و اشخاص حقوقی موضوع قانون بر حسب نوع و حجم فعالیت اشخاص موصوف  مطابق نمونه هایی که توسط سازمان، تهیه و اعلام می شود.

سند حسابداری: فرمی است دستی یا الکترونیکی (ماشینی – مکانیزه) که یک یاچند رویداد مالی و محاسباتی طبق اصول و ضوابط حسابداری در آن ثبت و حاوی تجزیه حسابها و توضیحات مربوط، متکی به مدارک بوده و یا تأیید اشخاص مجازف قابل ثبت در دفتر می باشد.

مدارک حساب: عبارت از مستنداتی است دستی یا الکترونیکی (ماشینی – مکانیزه) که بیانگر وقوع یک یا چند فعالیت یا رویداد مالی یا محاسباتی بوده و اسناد حسابداری یا دفاتر بر مبنای آنها تنظیم و تحریر می گردد.

صورتحساب فروش كالا يا ارايه خدمات: فرمى است داراى شماره منحصر به فرد مالياتى كه در نوع الكترونيكى آن، اطلاعات در حافظه مالياتى ذخيره مى شود. مشخصات واقلام اطلاعاتى صورتحساب، متناسب با نوع كسب وكار توسط سازمان تعيين واعلام مشود. در مواردى كه از دستگاه كارتخوان بانكى يا درگاه برداخت الكترونيكى به عنوان بايانه فروشگاهى استفاده مى شود، رسيد يا گزارش الكترونيكى پرداخت خريد صادره با رعايت مقررات در حكم صورتحساب است.

مصرف کننده نهایی: شخص حقیقی است که کالا و خدمات را متناسب با نیاز خود برای مصارف شخصی خریداری کند و از آن برای عرضه کالا ها و خدمات به دیگران استفاده ننماید.

شماره منحصر به فرد ماليانى:  شماره اى شامل بيست و دو كاراكتر و داراى چهار بخش است، شناسه حافظه مالياتى (شش كاراكتر)، تاريخ صور تحساب (پنج كاراكتر)، سريال صورتحساب (ده كاراكتر) وارقام كنترلى (يك كاراكتر) كه به هر صور تحساب اختصاص داده مى شود.

پايانه فروشگاهى: رايانه، دستگاه كارتخوان بانكى (pos) درگاه پرداخت الكترونيكى يا هر وسيله ديگرى كه امكان اتصال به شبكه هاى الكترونيكى يرداخت رسمى كشور و سامانه مؤديان را داشته و از قابليت صدور صور تحساب الكترونيكى برخور دار باشد.

سامانه مؤديان: سامانه اى است تحت مديريت سازمان كه در أن به هر مؤدى كاريوشه ویژهاى اختصاص يافته و تبادل اطلاعات ميان مؤديان و سازمان منحصراً از طريق آن كاريوشه انجام مى شود. مؤديان مى توانند با استفاده از هر گونه سخت افزار يا نرم افزار اعم از رايانه شخصى، پايانه فروشگاهى، سامانه هاى ابرى يا هر وسيله ديگرى كه حافظه مالياتى به أن متصل شده باشد، به سامانه مؤديان متصل شوند. مرجع نهايى ثبت، صدور واستعلام صورتحساب الكترونيكى. سامانه مؤديان است.

گروه بندی مشاغل مالیاتی ۱۴۰۴

فصل دوم- گروه بندی مؤدیان صاحبان مشاغل

ماده ۲–  صاحبان مشاغل بر اساس شاخص ها و معیار هایی از قبیل نوع و یا حجم فعالیت به شرح ذیل گروه بندی می شوند:

۱-گروه اول
۲- گروه دوم
۳- گروه سوم

لیست مشاغل گروه اول مالیاتی ۱۴۰۴

الف- گروه اول: اشخاص ذيل از لحاظ انجام تكاليف موضوع اين أيين نامه جزء مؤديان گروه اول محسوب مى شوند:

١- كليه وارد كنندگان و صادر كنندگان.

٢- صاحبان كارخانه ها و واحدهاى توليدى و بهره برداران معادن داراى پروانه بهره بردارى از وزارتخانه يا مراجع ذى ربط،

٣- صاحبان هتل هاى سه ستاره و بالاتر.

٣- صاحبان بيمارستانها، زايشگاهها، درمانگاهها، كلينيكهاى تخصصى (مصاديق ذكر شده در اين بند صرفاً مربوط به امور انسانى مى باشد).

٥- صاحبان مشاغل صرافى،

۶- صاحبان فروشگاه هاى زنجيرهاى داراى مجوز فعاليت از وزارتخانه و يا مراجع ذى ربط.

٧- صاحبان مؤسسات حمل و نقل موتورى، زمينى، دريايى وهوايى اعم از مسافرى ويا باربرى.

٨- ساير صاحبان مشاغل وحرفى كه درآمد ابرازى (فروش كالا يا فروش توأم كالا و ارايه خدمت) بر اساس اظهارنامه مالياتى عملكرد دو سال قبل (اظهارنامه تسليمى خردادماه هر سال مبناى تعيين گروه بندى سال بعد از تنظیم اظهارنامه عملکرد است.

 به عنوان مثال مبلغ فروش وساير درامدهاى مندرج در اظهارنامه مالياتى عملكرد سال ١۴٠٢ مبناى گروه بندى سال ١۴٠۴ مباشد) يا آخرين درآمد قطعى شده (فروش كالا يا فروش توأم كالا و ارايه خدمت) أنها بيش از مبلغ چهار صد و ينجاه ميليارد ريال باشد (مشروط به ابلاغ برگ قطعى حداكثر تا بايان دى ماه سال قبل به شخص مؤدى يا نماينده قانونى وى).

لیست مشاغل گروه دوم مالیاتی ۱۴۰۴

ب- گروه دوم: ساير صاحبان مشاغل و حرفى كه درآمد ابرازى (فروش كالا يا فروش توأم كالا و ارايه خدمت) دو سال قبل آنها ويا آخرين درامد قطعى شده آنها (فروش كالا يا فروش توأم كالا وارايه خدمت) بيش از يكصد و پنجاه ميليارد ريال ومساوى يا كمتراز مبلغ چهارصد وپنجاه ميليارد ريال باشد (مشروط به ابلاغ برگ قطعى حداكثر تا يايان دى ماه سال قبل به شخص مؤدى يا نماينده قانونى وى).

ج- گروه سوم: صاحبان مشاغلى كه در گروه هاى اول و دوم قرار نمى گيرند، جزء گروه سوم محسوب مى شوند.

تبصره ۱- سازمان مى تواند در صورت تشخيص ضرورت تا يايان دى ماه هر سال فهرست مشاغل افزوده شده به گروه اول بر ساس نوع فعاليت را تهيه واز طريق درج آگهى در روزنامه رسمى كشور ويكى از روزنامه هاى كثير الانتشار و يا از طريق تشكل هاى صنفى و حرفهاى ذى ربط به مؤديان مالياتى اعلام نمايد. مؤديان اخير الذكر از ابتداى سال مالياتى بعد از اعلام مكلف به اجراى تكاليف تعيين شده مربوط به گروه اول خواهند بود.

تبصره ٢- در مواردى كه مؤديان صرفاً به فعاليت ارايه خدمت اشتغال داشته باشند، پنجاه درصد (٥٠٪) نصاب هاى تعيين شده مبناى گروه بندى مى باشد.

تبصره ٣- در مشاغل مشاركتى اعم از اختيارى يا قهرى، درامد ابرازى و يا قطعى شده مشاركت ملاك عمل مى باشد.

تبصره ۴- تعيين گروه بندى صاحبان مشاغل و حرف موضوع اين أيين نامه در دو سال اول شروع فعاليت (به استثناء مؤديانى كه به واسطه موضوع فعاليت جزء گروه اول طبقه بندى شده اند)، بنا به انتخاب ايشان خواهد بود واز سال سوم فعاليت به بعد مى بايست بر اساس نصاب هاى مقرر طبقه بندى شده ونسبت به انجام تكاليف قانونى عمل نمايند.

تبصره ٥- تسليم اظهار نامه گروه هاى بالاتر توسط صاحبان مشاغلى كه در گروه هاى پايين تر قرار دارند (صاحبان مشاغل گروه سوم اظهار نامه گروه اول يا دوم ارايه نمايند يا صاحبان مشاغل گروه دوم اظهارنامه گروه اول تسليم نمايند) منعى ندارد، ليكن صرف انجام اين امر مؤدى را در گروه هاى بالاتر قرار نخواهد داد.

تبصره ۶- چنانجه صاحبان مشاغل گروه هاى بالاتر اقدام به تسليم اظهارنامه گروه هاى پايين تر در موعد مقرر نمايند، در صورتكه كليه اقلام اطلاعاتى مربوط به گروه بالاتر در فرم اظهارنامه مالياتى مشاغل گروه پايين تر تعبيه شده باشد و مؤدى نيز موارد مزبور را تكميل نموده باشد، به منزله تسليم اظهارنامه توسط مؤدى خواهد بود. ليكن در صورتى كه اقلام اطلاعاتي مربوط به گروه بالاتر در فرم اظهارنامه گروه پايين تر تعبيه نشده باشد و يا مؤدى آن موارد را تكميل ننموده باشد به منزله خوددارى از ارايه اظهارنامه مطابق با مقررات است، اما جريمه موضوع صدر ماده ١٩٢ قانون، بابت عدم تسليم اظهارنامه در خصوص أنها موضوعيت ندارد.

لیست مشاغل گروه سوم مالیاتی ۱۴۰۴

فصل سوم- اظهارنامه مالیاتی و نحوه ارائه آن

ماده۳–  فرم اظهارنامه های مالیاتی برای اشخاص حقوقی و صاحبان مشاغل (گروه های اول، دوم و سوم) موضوع این آیین نامه، حسب مورد شامل موارد زیر می باشد:

اشخاص حقوفى وگروه اول:

الف) اطلاعات هويتى شامل:

١- اطلاعات هويتى و مكانى.

٢- مجوز هاى فعاليت اقتصادى.

٣- اطلاعات شركاء.

ب) صور تحساب سود و زيان ترازنامه.

ج) درامد مشمول ماليات، بخشودگى هاى مالياتى، معافيت هاى قانونى و ماليات متعلق.

د) ساير اطلاعات:

١- موجودى مواد و كالا در اول و بايان دوره،

٢- واردات و صادرات كالاها و خدمات.

٣- اطلاعات حساب هاى بانكى مربوط به فعاليت شغلى.

– ساير اطلاعات حسب نوع فعاليت و شرايط مؤدى.

گروه دوم:

الف) اطلاعات هويتى شامل:

١- اطلاعات هويتى و مكانى.

٢- مجوز هاى فعاليت اقتصادى.

٣- اطلاعات شركاء.

ب) صورت درآمد و هزينه (اطلاعات خريد وفروش كالا و خدمات و هزينه هاى مربوط).

ج) درامد مشمول ماليات، بخشودگى هاى مالياتى، معافيت هاى قانونى و ماليات متعلق.

د) ساير اطلاعات:

١- موجودى مواد و كالادر اول و يايان دوره،

٢- اطلاعات اموال ودارايها مربوط به فعاليت شغلى،

٣- اطلاعات حساب هاى بانكى مربوط به فعاليت شغلى.

گروه سوم:

الف) اطلاعات هويتى شامل:

١- اطلاعات هويتى و مكانى.

٢- مجوز هاى فعاليت اقتصادى.

٣- اطلاعات شركاء.

ب) خلاصه درامد و هزينه (اطلاعات خريد وفروش كالا و خدمات وهزينه هاى مربوط) نيز مى باشد.

ج) درأمد مشمول ماليات، بخشود گى هاى مالياتى، معافيت هاى قانونى وماليات متعلق.

د) ساير اطلاعات:

١- اطلاعات حساب هاى بانكى مربوط به فعاليت شغلى.

۲- ساير.

تبصره: در مواردى كه هريك از اقلام اطلاعاتى فرم اظهارنامه مالياتى اشخاص حقوقى وصاحبان مشاغل براى هر يك از مؤديان فاقد موضوعيت باشد، عدم تكميل آن خللى به اعتبار اظهارنامه وارد نخواهد كرد.

ماده ۴ –  مؤديان موضوع اين آيين نامه مكلفند اظهارنامه مالياتى خود را براى هر سال مالياتى (به صورت انفرادى يا مشاركت) در موعد مقرر قانونى به صورت الكترونيكى از طريق درگاههاى الكترونيكى سازمان تسليم نمايند. سازمان مى تواند در مواردى كه مقتضى بداند تسليم اظهار نامه غير الكترونيكى را بپذيرد.

تبصره: تسليم اظهارنامه در اجراى ماده ١٧٨ قانون مورد يذيرش مى باشد.

فصل چهارم- مشخصات دفاتر:

ماده ٥- انواع دفاتر موضوع اين آيين نامه عبار تند از:

١ – دفتر روزنامه،

٢- دفتر كل.

٣- ساير دفاتر.

فصل پنجم: تكاليف مؤديان در خصوص نگهدارى دفاتر و يا اسناد ومدارک

 ماده ۶- مقررات مربوط به روش هاى نگهدارى دفاتر و اسناد و مدارك:

الف- صاحبان مشاغلى كه در گروه اول قرار مى گيرند و كليه اشخاص حقوقى مكلف به نگهدارى دفاتر روزنامه و كل يا ساير دفاتر حسب مورد دستى يا الكترونيكى متكى به اسناد ومدارك با رعايت موارد زير مى باشند:

الف-١) استفاده از دفائر دستى (كاغذى):

١- رويدادهاى مالى بايد بر اساس استانداردهاى حسابدارى و روزانه به ترتيب تاريخ وقوع در دفتر روزنامه ثبت و حداكثر تا پانزدهم ماه بعد به دفتر كل منتقل كردد.

٢- مؤديانى كه دفاتر دستى (كاغذى) نگهدارى مى نمايند، مكلفند براى هر سال مالياتى فقط از دفاترى كه طى سال مالياتى قبل نزد مراجع قانونى ذى ربط ثبت شده استفاده نمايند. در مواردى كه دفاتر ثبت شده موصوف در هر سال براى ثبت عمليات مالى مؤديان تا پايان سال مالياتى كفايت ننمايد، مجاز به استفاده از دفاتر ثبت شده طى همان سال مى باشند.

٣- مؤديانى كه براى ثبت رويدادهاى مالى خود از نرم افزارهاى حسابدارى داراى قابليت ثبت معاملات و رويدادهاى مالى استفاده نموده وسيس اطلاعات را به صورت دستنويس در دفاتر ثبت مى نمايند، مكلفند حداقل ماهى يكبار خلاصه عمليات ثبت شده نرم افزار حسابدارى را در دفاتر روزنامه ثبت وحداكثر تا پانزدهم ماه بعد اين اطلاعات را به دفتر كل منتقل نمايند.

دراين صورت مؤديان بايد هنگام رسيدگى ضمن ارايه دستور العمل نحوه كار با نرم افزار مالى وحسابدارى مربوط، امكان دسترسى لازم به اطلاعات نرم افزار را ارايه نمايند عدم ارايه دستور العمل ويا عدم امكان دسترسى به اطلاعات در حكم عدم تسليم دفاتر خواهد بود.

۴- نگهدارى دفتر روزنامه واحد براى ثبت كليه عمليات و يا دفاتر روزنامه متعدد براى هر بخش از عمليات مجاز است.

٥- اشتباه در شماره گذارى صفحات وهمجنين اشتباهات ناشى از ثبت دفاتر در مراجع قانونى ذى ربط در صورت احراز، خللى به اعتبار دفاتر وارد نخواهد كرد.

۶- نوشتن دفاتر با وسايلى كه به سهولت قابل محواست (مانند مواد گرافيت) در دفاتر دستى ممنوع است.

٧- دفاتر واسناد حسابدارى مى بايست بر اساس واحد پول رايج كشور وهمجنين به زبان فارسى تحرير شود.

٨- در مواردى كه دفاتر موضوع اين أيين نامه توسط مقامات قضائى يا ساير مراجع قانونى ويا به عللى خارج از اختيار مؤدى از دسترس مؤدى خارج شود و صاحب دفاتر از تاريخ وقوع اين امر حداكثر ظرف دو ماه دفاتر جديد ثبت و عمليات آن مدت را در دفاتر جديد تحرير كند و تأخير تحرير عمليات در اين مدت به اعتبار دفاتر خللى وارد نخواهد كرد.

٩- تأخير تحرير دفاتر در مورد اشخاص حقوقى جديد التأسيس از تاريخ ثبت شخص حقوقى ودر مورد ساير اشخاص از تاريخ شروع فعاليت تادو ماه مجاز خواهد بود.

١٠- اشخاصى كه داراى شعبه هستند مكلفند با توجه به روش هاى حسابدارى مورد عمل، خلاصه عمليات شعبه يا شعب خود را در صورتى كه داراى دفاتر ثبت شده باشند، لااقل سالى يكبار (تا قبل از بستن حسابها) ودر غير اين صورت عمليات هر ماه را تا يايان ماه بعد در دفاتر مركز ثبت كنند.

١١- ثبت دفاتر نزد مراجع قانونى ضمن سال مالى مشروط بر اينكه تا تاريخ ثبت هيج گونه فعاليت مالى و پولى صورت نگرفته باشد، مجاز است.

١٢- ارايه دفاتر سفيد ونانويس وارايه دفاتر پلمب نشده در حكم عدم ارايه دفاتر محسوب مى شود.

١٣- مؤديان مكلف به نگهدارى دفاتر، بايد نسبت به نگهدارى دفاتر واسناد و مدارك اقدام ودر صورت درخواست حسب مقررات مربوطه به اداره امور مالياتى ارايه نمايند.

الف- ٢) استفاده از دفائر الكترونيكى:

١- مؤديانى كه از دفاتر الكترونيكى استفاده مى كنند مى بايست براى ثبت اطلاعات در سامانه دفاتر تجارى الكترونيكى، نسبت به دريافت كد رهگيرى پلمب دفاتر الكترونيكى از سازمان ثبت اسناد واملاک كشور براى سال مالى مورد نظر اقدام نمايند.

٢- مؤديان مكلفند براى ثبت اطلاعات سال مالى موردنظر اطلاعات رويدادهاى مالى خود راء مطابق نمونه اعلامى توسط سازمان در دوره زمانى مندرج در جدول زير، حداكثر تامهلت هاى تعيين شده، در «سامانه دفاتر تجارى الكترونيكى» بارگذارى كنند.

٣- ثبت اطلاعات مالى مطابق نمونه اعلامى توسط سازمان در سامانه دفاتر تجارى الكترونيكى سازمان، به منزله تنظيم دفاتر قانونى محسوب مى شود وداده هاى مزبور با رعايت مقررات مربوطه مى تواند در فرايند رسيدگى مبنا قرار مگيرد. با توجه به دسترسى سازمان به اطلاعات دفاتر الكترونيكى، مأموران مالياتى مى توانند در مواردى كه مؤديان مالياتى با رعايت قوانين و مقررات مربوطه براى حسابرسى انتخاب شده اند، بر اساس نوع حسابرسى مالياتى نسبت به مطالبه اسناد و مدارك وى براى رسيد گى اقدام نمايند.

۴- عدم بارگذارى بخشى از اطلاعات مربوط به يكسال مالى در سامانه دفاتر تجارى الكترونيكى در حكم عدم ارايه دفاتر محسوب نمى شود.

٥- مؤديانى كه از دفاتر الكترونيكى استفاده مى نمايند بايد نسبت به نگهدارى اسناد ومدارك اقدام ودر صورت درخواست حسب مقررات مربوطه به اداره امور مالياتى ارايه نمايند.

۶- مؤديانى كه اطلاعات خود را به صورت تجميعى در سامانه دفاتر تجارى الكترونيكى ثبت مى كنند، مكلفند از نرم افزارهاى داراى قابليت ثبت معاملات ورويدادهاى مالى مرتبط با فعاليت هاى خود استفاده نمايند، در اين صورت مؤديان بايد هنگام رسيد گى ضمن ارايه دستور العمل نحوه كار با نرم افزار مالى و حسابدارى مربوط، امكان دسترسى لازم به اطلاعات نرم افزار را ارايه نمايند. عدم ارايه دستور العمل وعدم امكان دسترسى به اطلاعات در حكم عدم تسليم دفاتر مى باشد.

٧- نمايه هاى (فيلدهاى) اطلاعاتى مندرج در نمونه اعلامى، توسط سازمان مطابق قوانين و مقررات مرتبط تعيين مى گردد. در صورت تغيير نمايه هاى (فيلدهاى) موصوف، تغييرات صورت يذيرفته سه ماه بعد از اطلاع رسانى هاى لازم مطابق قوانين و مقررات مرتبط. توسط سازمان اجرايى مى گردد.

٨- در مواردى كه مؤدى حسب مقررات اقدام به پلمب ونگهدارى دفاتر دستى نموده باشد، نيازى به رعايت مقررات مربوط به دفاتر الكترونيكى ندارد.

ب- صاحبان مشاغلى كه در گروه دوم قرار مى گيرند، مكلفند براى هر سال مالياتى اسناد و مدارك مربوط به معاملات خود از قبيل اسناد درامدى فروش كالا يا ارايه خدمات وساير درامدها واسناد خريد كالا، خدمات ودارايى وساير اسناد هزينه هاى انجام شده را به تفكيك وبه ترتيب تاريخ وقوع هر يك از رويدادهاى مالى نكهدارى وصورت درامد وهزينه خود را ماهانه به شرح فرم بيوست (١) ير اساس آن تنظيم نمايند.

پ- صاحبان مشاغلى كه در گروه سوم قرار مى كيرند مكلفند براى هر سال مالياتى اسناد و مدارك مربوط به معاملات خود از قبيل اسناد درامدى فروش كالا يا ارايه خدمات وساير درامدها واسناد خريد كالا و خدمات و ساير اسناد هزينه هاى انجام شده را نگهدارى وخلاصه درامد و هزينه سالانه خود را به شرح فرم پيوست (٢) بر اساس أن تنظيم نمايند.

ت_ نگهدارى دفاتر قانونى براى مؤديان گروه دوم وسوم الزامى نيست

فصل ششم: صور تحساب فروش و نحوه صدور وارايه آن

ماده ٧- كليه مؤديانى كه به عرضه كالا و يا ارايه خدمات اشتغال دارند مكلفند صور تحساب معاملات خود را به شرح زير صادر ونگهدارى نمايند:

١- صورنحساب الكترونيكى: صور تحسابى است داراى شماره منحصر به فرد مالياتى كه درسه قالب زير صادر مى شود:

١-١- صور نحساب الكترونيكى نوع اول يا «صور نحساب با اطلاعات كامل»: شامل نوع فروش (شامل مواردى از قبيل بورس كالا، بورس انرژى، سامانه تداركات الكترونيكى دولت، حق العمل كارى، پيمانكارى، داخلى، صادراتى و نظير آن) نوع خريدار (مصرف كننده نهايى حقيقى يافعال اقتصادى) تاريخ و زمان صدور (ساعت، دقيقه و ثانيه) و حداقل در برگيرنده اطلاعات هويتى شامل نام، نام خانوادگى يا نام شخص حقوقى، شماره اقتصادى، شناسه يا كد ملى يا شناسه فراگير اتباع خارجى، نشانى كامل و شماره يستى شماره شعبه، براى هر دو شخص فروشنده و خريدار و مشخصات كالا يا خدمات ارايه شده، شامل شناسه كالا يا خدمت، شرح كالا يا خدمت، واحد سنجش، مقدار يا تعداد، مبلغ واحد (فى) و مبلغ كل، تخفيفات، ماليات بر ارزش افزوده، شرح ساير عوارض و مبلغ ساير عوارض آن و مقدار يرداخت نقدى ومقدار نسيه آن حسب مورد باشد.

تبصره ١- در خصوص انواع معاملات طلاء جواهر ويلاتين، علاوه بر اقلام صور تحساب الكترونيكى، ارزش اصل طلاء جواهر و بلاتين، اجرت ساخت، حق العمل وسود فروشنده به تفكيك به اقلام الزامى صور تحساب اضافه مى شود.

تبصره ٢- در فعاليت حق العمل كارى علاوه بر اقلام صور تحساب الكترونيكى، شماره يكتاى ثبت قرارداد حق العمل كارى در سامانه مؤديان، هنكام ارسال صور تحساب به اطلاعات ارسالى اضافه مى شود.

تبصره ٣- موارد زير در حكم صور تحساب تلقى مى شود:

– قبوض آب، برق، گاز و مخابرات (تلفن)، درج شماره يكتاى شماره قبض (شماره اشتراك يا شناسه قبض) در اين نوع صور تحسابها الزامى است.

– بليط هواييما، در اين حالت نوع پرواز (داخلى/ خارجى) و شماره گذرنامه مسافر براى پروازهاى خارجى، بايد در صور تحساب درج شود.

– بارنامه، در اين نوع صور تحسابها اقلام مرتبط با بارنامه به صور تحساب اضافه مى شود.

– در مواردى كه بنابر اقتضاى شغل، صور تحساب خاصى براى فروش كالا يا عرضه خدمات صادر مى شود، صور تحساب هاى مزبور با تشخيص سازمان در حكم صور تحساب الكترونيكى تلقى خواهد شد.

تبصره ۴- در مواردى كه صور تحساب با مبالغ ارزى صادر مى شود (از جمله صادرات) مبلغ ارز، نوع ارز، نرخ برابرى آن با ريال به اقلام صور تحساب اضافه مى شود. چنانجه براى صادرات بروانه گمركى وجود داشته باشد، شماره يروانه گمركى و كد گمرك محل اظهار به اقلام صور تحساب اضافه مى شود.

تبصره ٥- در حالت هايى كه صور تحساب به قرارداد مربوط است، شماره يكتاى قرارداد ثبت شده در سامانه مؤديان به اقلام صور تحساب اضافه مى شود.

تبصره ۶- در صورتى كه اقلام تعيين شده صورتحساب، بنابر نوع فعاليت مؤدى موضوعيت ندارد، الزامى به درج آن در صور تحساب وجود ندارد.

تبصره ٧- در صورتى كه نوع خريدار مصرف كننده نهايى نباشد، صدور صور تحساب الكترونيكى نوع اول الزامى است.

همجنين تشخيص مصرف كننده نهايى بر مبناى اعلام خريدار مى باشد و فروشنده مسئوليتى از اين بابت ندارد.

١-٢- صور نحساب الكترونيكى نوع دوم: صورتحسابى با اطلاعات كامل فروشنده واطلاعات كامل كالا و خدمات و بدون اطلاعات خريدار است واز بابت آن اعتبار مالياتى موضوع قانون ماليات بر ارزش افزوده براى خريدار قابل احتساب نمى باشد.

١-٣- صورنحساب الكترونيكى نوع سوم: اين نوع از صور تحسابها همان «رسيد پرداخت وجه» صادره از دستگاه كارتخوان بانكى و يا درگاه الكترونيكى پرداخت كه حسب مقررات اعلامى سازمان، به عنوان پايانه فروشگاهى فروشنده (مؤدى) پذيرفته مى شود، مى باشند. در اين نوع صورتحساب صرفاً مبلغ پرداختى و شماره سوئيج پرداخت، شماره پذيرنده فروشگاهى، شماره پايانه، شماره پيگيرى، تاريخ وزمان پرداخت وحداقل مشخصات فروشنده وجود داشته واز بابت آنها اعتبار مالياتى موضوع قانون ماليات بر ارزش افزوده براى خريدار قابل احتساب نمى باشد.

٢- صور تحساب غير الكترونيكى (كاغذى): اين نوع صور تحساب براى اشخاصى كه حسب مقررات قانونى امكان صدور صور تحساب غير الكترونيكى را دارند، موضوعيت داشته واقلام اطلاعاتى آن شامل كليه اقلام صور تحساب الكترونيكى است به استثناى اقلام اطلاعاتى كه از طريق سامانه مؤديان نظير شماره منحصر به فرد مالياتى به صور تحساب اضافه مى شود. اين نوع صور تحساب به استثناى صورتحساب هاى موضوع تبصره اين بند نقدى تلقى شده واطلاعات پرداخت نسيه در اين صورتحسابها وجود ندارد.

تبصره- به منظور پوشش حوادث وموارد نقص فنى وساير موارد ذكر شده در مواد ١٢ و ١٣ قانون پايانه هاى فروشگاهى و سامانه مؤديان در ابتداى هر دوره مالى با تشخيص سازمان، تعدادى شماره منحصر به فرد مالياتى صورتحساب در اختيار مؤدى قرار مى گیرد. مؤدى مى تواند درخواست افزايش شماره منحصر به فرد مالياتى در اختيار را از طريق كارپوشه يا شركت معتمد به سازمان ارايه نمايد. اقلام اطلاعاتى اين نوع از صور تحساب هاى كاغذى منطبق با صور تحساب الكترونيكى بوده و شماره فوق بر روى آن درج مى گردد تا پس از امكان يذير شدن صدور صورتحساب الكترونيكى نسبت به ثبت وارسال انها اقدام شود.

فصل هفتم: نحوه ارايه دفاتر واسناد ومدارک

ماده ۸ – دفاتر، صورت درامد و هزينه ماهانه، خلاصه درآمد و هزينه سالانه واسناد ومدارك حسب مورد با درخواست كتبي اداره امور مالياتى و يا گروه رسيدگى در روز و محل تعيين شده در برگ درخواست ارايه دفاتر و يا اسناد ومدارك (محل اقامتگاه قانونى مؤدى و يا محلى كه قبلاً به صورت مكتوب به اداره امور مالياتى اعلام شده است ويا محل اداره امور مالياتى حسب مورد با توجه به نوع حسابرسى مالياتى) تحويل و توسط اداره امور مالياتى صورت مجلس مى گردد.

اين أيين نامه در اجراى ماده ٩٥ قانون ماليات هاى مستقيم اصلاحى مصوب سال ۱۳۹۴ به بيشنهاد سازمان امور مالياتى كشور در ٧ فصل و ٨  ماده و ۱۶ تبصره به تصويب ومقررات آن از تاريخ ۰۱/۰۱/۱۴۰۴ لازم الاجرا است.